Hvernig veit ég hvort ég er með spilavanda?

Spurðu þig hvort þú spilar til að vinna tap til baka, hvort þú felur spilunina fyrir öðrum, hvort þú hefur fengið lánað eða notað peninga sem voru ætlaðir í annað, og hvort þú verður eirðarlaus þegar þú spilar ekki. Tvö eða fleiri já eru ástæða til að tala við einhvern.

Hvert get ég leitað á Íslandi?

SÁÁ býður göngudeildarmeðferð og inniliggjandi meðferð við spilafíkn. Spilavandi.is er upplýsinga- og ráðgjafarvefur. Hjálparsími Rauða krossins 1717 og netspjallið á 1717.is eru opin allan sólarhringinn, ókeypis og nafnlaus. Heimilislæknir getur líka vísað áfram.

Get ég útilokað mig frá öllum netspilavítum í einu?

Ekki með einni skráningu, því Ísland hefur ekki miðlæga sjálfsútilokunarskrá sem nær yfir erlend spilavíti. Þú þarft að útiloka þig hjá hverju spilavíti fyrir sig og bæta við lokunarhugbúnaði eins og Gamban eða BetBlocker á öllum tækjum, ásamt lokun á spilagreiðslur hjá bankanum ef hún er í boði.

Er hægt að fá aðstoð fyrir aðstandanda?

Já. SÁÁ er með fjölskyldumeðferð og ráðgjöf fyrir aðstandendur, og 1717 tekur á móti símtölum frá þeim sem hafa áhyggjur af öðrum. Spilavandi er líka hjálplegur fyrir aðstandendur. Þú þarft ekki að bíða eftir að manneskjan sjálf leiti hjálpar.

Ábyrg spilun – mörk, sjálfsútilokun og hjálp á Íslandi

Hvers vegna þessi síða er hér

Við berum saman netspilavíti og fáum þóknun þegar lesendur skrá sig. Það gerir okkur að hluta af vandanum ef við tölum ekki heiðarlega um hann. Fjárhættuspil eru hönnuð þannig að húsið vinnur til lengri tíma, og fyrir hluta fólks verða þau að vanda sem stjórnar lífi þess. Á Íslandi er ekkert regluverk um erlend netspilavíti, engin miðlæg sjálfsútilokun og ekkert eftirlit með auglýsingum. Ábyrgðin á mörkunum liggur því að mestu hjá þér, og þessi síða er til að hjálpa þér að bera hana.

Hver eru viðvörunarmerkin?

Spilavandi læðist að fólki. Fáir vakna einn daginn með vandamál; oftar færast mörkin smám saman. Þessi merki eru þau sem meðferðaraðilar horfa mest til:

Þú eltir tap. Þú spilar til að vinna til baka það sem þú tapaðir í gær, og leggur meira undir en þú ætlaðir.
Þú felur spilunina. Þú eyðir sögu í vafranum, lýgur um hve miklu þú eyddir eða hve lengi þú spilaðir.
Peningarnir koma úr röngum vasa. Þú notar peninga sem áttu að fara í leigu, mat eða reikninga, tekur yfirdrátt eða fær lánað.
Spilun er orðin flótti. Þú spilar til að forðast áhyggjur, leiða, kvíða eða einmanaleika, ekki til að skemmta þér.
Þú ert eirðarlaus án þess. Pirringur og óþreyja þegar þú getur ekki spilað.
Þú hefur reynt að hætta og ekki tekist.
Aðrir hafa lýst áhyggjum. Maki, foreldri eða vinur hefur nefnt það. Það er sjaldan að ástæðulausu.

Ef þú kannast við tvö eða fleiri af þessum merkjum er það ekki dómur, en það er ástæða til að staldra við og tala við einhvern. Því fyrr, því auðveldara.

Verkfærin sem þú getur notað strax

Öll spilavíti sem við berum saman bjóða einhver af þessum verkfærum undir „ábyrg spilun“ eða „responsible gaming“ í stillingum reikningsins. Stilltu þau við skráningu, ekki þegar vandinn er kominn upp; það er miklu auðveldara að setja mörk með köldu höfði.

Innborgunarmörk. Hámark á dag, viku eða mánuð. Lækkun tekur gildi strax, hækkun yfirleitt eftir 24–72 klukkustunda bið. Byrjaðu lágt. Þú getur alltaf hækkað eftir viku ef þér finnst það rétt.

Tapmörk og veðmálsmörk. Hámark á nettótapi eða á stærð hvers veðmáls. Ekki alls staðar í boði, en gott þar sem það er.

Tímamörk og áminningar. Skjár sem segir þér hve lengi þú hefur spilað og hve mikið þú hefur tapað, á 30 eða 60 mínútna fresti. Slökktu ekki á þessu.

Tímabundið hlé (time-out / cool-off). Lokun á reikningnum í 24 klukkustundir, viku eða mánuð. Engin leið að opna fyrr.

Sjálfsútilokun. Lokun í sex mánuði, ár, fimm ár eða varanlega. Hjá spilavítum með MGA-leyfi má ekki opna aftur fyrir tímann og markaðspóstur á að hætta. Hjá spilavítum með veikara leyfi er þetta stundum aðeins loforð. Skrifaðu þjónustuverinu og biddu um staðfestingu skriflega.

Það sem vantar á Íslandi er ein skrá sem lokar öllum dyrum í einu, eins og Spelpaus í Svíþjóð eða ROFUS í Danmörku. Þangað til þarftu að byggja lokunina sjálf/ur:

Sjálfsútilokun hjá hverju spilavíti þar sem þú átt reikning.
Lokunarhugbúnaður á öllum tækjum: Gamban (greitt, mjög öflugt) eða BetBlocker (ókeypis) loka á tugþúsundir spilasíðna og eru erfið að taka af.
Lokun á spilagreiðslur hjá bankanum eða kortafyrirtækinu. Spurðu bankann þinn beint; þjónustan er mismunandi milli íslenskra banka en færist í vöxt.
Segðu einhverjum sem þú treystir frá. Það er erfiðasta skrefið og það sem virkar best.

Hvert get ég leitað?

Þú þarft ekki að vera „nógu slæm/ur“ til að hringja. Enginn á þessum stöðum dæmir.

SÁÁ rekur meðferð við spilafíkn, bæði á göngudeild í Reykjavík og á Akureyri og sem inniliggjandi meðferð á Vogi. Meðferðin er sniðin að spilavanda sérstaklega, ekki bara aðlöguð áfengismeðferð, og fjölskyldumeðferð er í boði fyrir aðstandendur. Upplýsingar og tímabókun: saa.is.

Spilavandi er upplýsinga- og ráðgjafarvefur um spilavanda með sjálfsprófi, fræðslu fyrir aðstandendur og yfirliti yfir úrræði: spilavandi.is.

Hjálparsími Rauða krossins 1717 er opinn allan sólarhringinn, alla daga ársins. Ókeypis, nafnlaust og birtist ekki á símreikningi. Þú getur líka notað netspjallið á 1717.is. Þetta er rétti staðurinn ef þú þarft að tala við einhvern núna, líka um miðja nótt, líka ef þú veist ekki hvað þú ætlar að segja.

Heimilislæknir eða heilsugæsla getur vísað áfram til sálfræðings eða SÁÁ og metið kvíða og þunglyndi sem fylgja spilavanda oft.

GA (Gamblers Anonymous) heldur fundi á Íslandi. Upplýsingar um fundartíma fást hjá SÁÁ og á Spilavanda.

Ef þú ert í bráðri hættu eða með hugsanir um að skaða þig skaltu hringja í 112 eða 1717 strax. Skuldir og skömm eru yfirstíganleg; þau tala við fólk í þessari stöðu á hverjum degi.

Fyrir aðstandendur

Ef þú hefur áhyggjur af einhverjum nákomnum: fjárhagslegt tjón spilavanda lendir oft fyrst á fjölskyldunni, og aðstandendur finna fyrir sömu skömm og leynd. Þú mátt leita hjálpar sjálf/ur, óháð því hvort manneskjan sem spilar vill það. SÁÁ er með ráðgjöf fyrir aðstandendur, 1717 tekur á móti þér, og Spilavandi hefur sérstakt efni fyrir fjölskyldur.

Ráð sem meðferðaraðilar gefa oftast: ekki greiða spilaskuldir fyrir manneskjuna, ekki lána peninga, verndaðu eigin fjárhag (aðskildir reikningar), og haltu samtalinu opnu án ásakana. Þú getur ekki hætt fyrir annan, en þú getur staðið við hlið hans.

Hvað gerum við sjálf?

Við merkjum í samanburðinum hvaða verkfæri hvert spilavíti býður og ábyrg spilun vegur 5 % í einkunn okkar. Við hafnum spilavítum sem hunsa sjálfsútilokun eða senda markaðspóst á útilokaða spilara, og við notum ekki orðalag eins og „auðveldir peningar“ eða „örugg leið til að vinna“ neins staðar á síðunni. Ef þú rekst á eitthvað hér sem þér finnst hvetja til óábyrgrar spilunar, láttu okkur vita á tengiliðasíðunni. Við lögum það.